Afbeelding 

Toekomstverkenningen: ruimtelijke verkenning van een superdiverse samenleving

Met deze onderzoeksopdracht wil het Departement Omgeving een concrete stap zetten in het onderzoek naar de ruimtelijke impact van de superdiverse maatschappij. De hoofdfocus is om via kwantitatief onderzoek de spreiding van personen met een buitenlandse herkomst (alsook het type buurten en hun voorzieningen) in kaart te brengen. Tegelijk is het de bedoeling om via kwalitatief onderzoek een concreet zicht te krijgen op de impact van de toenemende superdiversiteit op het eigenlijke ruimtegebruik.

Diversiteit verruimd

Superdiversiteit wordt een basiskenmerk van onze 21e-eeuwse stedelijkheid, maar is anno 2020 niet meer tot de steden beperkt: we zien ook suburbane gebieden en gemeenten diverser worden; de kaart hiernaast toont het aandeel inwoners van niet-Belgische herkomst t.o.v. totaal aantal inwoners: hoe meer kleur, hoe diverser. 

Superdiversiteit leidt tot andere woonbehoeften en andere vormen van ruimtegebruik. De 20e-eeuwse benaderingen en visies schieten dan ook tekort als het aankomt om antwoorden te formuleren op deze recente ontwikkelingen.

Ruimtelijke planning moet inzicht verwerven in de impact van de toenemende superdiversiteit op plaatsen waar migranten wonen en de nodige diensten gebruiken en ontvangen, het niveau van de wijk zeg maar. Aanvullend is meer kennis nodig van de plaatsen waar ze zich engageren en betrokken zijn (werken, school lopen, etc.) – het niveau van de stad, stadsregio of gewest - aangezien dit evenzeer een invloed kan hebben op de vraag naar diensten.

Bij superdiversiteit gaat het overigens al lang niet meer om diversiteit in termen van etniciteit en culturele herkomst, maar kijken we ook naar de interactie tussen determinanten zoals levensstijl, smaak en consumptiepatronen, klasseverschillen en socio-economische, religieuze, culturele en linguïstische verschillen.

Atlas van Superdiversiteit en Ruimte in Vlaanderen 

Het onderzoek zal in twee fases verlopen.

Fase 1 is de kwantitatieve analyse. We brengen op schaal van Vlaanderen de evoluties van superdiversiteit in kaart. We gaan op zoek naar de gepaste demografische en socio-economische indicatoren om binnen Vlaanderen ruimtelijke differentiatie en verbanden in beeld te brengen. Door te werken vanuit vergelijkend perspectief kunnen we gericht gebieden onderverdelen in typebuurten.

Fase 2 is de kwalitatieve analyse. Hier zoomen we in op deze typebuurten en selecteren we casegebieden variërend volgens migratietraditie. Door middel van focusgesprekken kunnen we de achterliggende dynamieken van de cartografische resultaten uit fase1 blootleggen.

De resultaten van fase 1 zullen vorm krijgen in een 'Atlas van Superdiversiteit en Ruimte in Vlaanderen', een selectie van kaarten die de belangrijkste evoluties tonen. We bouwen de atlas op aan de hand een reeks duidelijke verhaallijnen die de situatie in Vlaanderen op een gesynthetiseerde manier schetsen.

Praktische info

Partners: 

  • stedebouwkundig bureau Atelier Romain; bestuurder Brecht Vandekerckhove schreef eerder samen met Dirk Geldof de inspiratienota Woonstad Gent, waarin ze focusten op de diverse uitdagingen op de Gentse Woningmarkt, inclusief de internationale instroom, de hoge verhuisdynamiek en het voorkomen van superdiversiteit
  • PPUL (Planning for People, Urbanity and Landscape, departement Architectuur, KU Leuven)
  • Kenniscentrum Gezinswetenschappen

Onderzoeker voor Kenniscentrum Gezinswetenschappen: Dirk Geldof

Opdrachtgever: Departement Omgeving van de Vlaamse overheid

Timing: feb 2021 - feb 2022

 

Afbeelding 
Dirk Geldof
Contact 
Dirk Geldof

Telefoon: 02/240.68.40
E-mail: dirk.geldof@odisee.be
Locatie: Campus Schaarbeek

© Kenniscentrum Gezinswetenschappen